Foilsíonn an tAire Sláinte an Straitéis Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta 2025-2030
- Foilsithe: 27 Lúnasa 2025
- An t-eolas is déanaí: 27 Lúnasa 2025
Sheol an tAire Sláinte, Jennifer Carroll MacNeill TD, an Straitéis Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta 2025-2030 inniu. Leagtar amach sa straitéis cheannródaíoch seo fís chun feabhas a chur ar shaol na 300,000 duine a bhfuil galair neamhchoitianta orthu in Éirinn.
Forbraíodh an Straitéis tar éis rannpháirtíochta le raon leathan geallsealbhóirí, lena n-áirítear othair agus teaghlaigh a bhfuil tionchar ag galair neamhchoitianta orthu.
Leagtar amach ann creat cuimsitheach atá deartha chun feabhas a chur ar dhiagnóis, cóireáil agus tacaíocht do dhaoine atá ag maireachtáil le galair neamhchoitianta, agus é mar aidhm aige feabhas a chur ar cháilíocht na beatha, rochtain chothrom ar chúram sláinte a chur chun cinn, agus nuálaíocht a chothú i dtaighde agus i gcóireáil na ngalar neamhchoitianta.
Tá 11 mholadh sa straitéis chun a fís a bhaint amach, lena n-áirítear:
- Daoine le galair neamhchoitianta a lárnú maidir le dearadh agus seachadadh seirbhíse
- Grúpa Maoirseachta Cur Chun Feidhme a bhunú
- Leathnú na hOifige Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta
- Clárlann Náisiúnta Galar Neamhchoitianta a bhunú, chun cabhrú le pleanáil, comhordú agus monatóireacht seirbhísí do dhaoine a bhfuil galair neamhchoitianta orthu a fheabhsú
- Comhoibriú idirnáisiúnta méadaithe, go háirithe trí chomhtháthú Líonraí Tagartha Eorpacha (ERNanna) i seirbhís sláinte na hÉireann
- Comhordú cúraim feabhsaithe
- Oideachas agus feasacht mhéadaithe ar ghalair neamhchoitianta i measc gairmithe sláinte
Leagann moltaí na Straitéise béim freisin ar an tábhacht a bhaineann le diagnóis níos luaithe, cúram comhtháite, sonraí agus cláir, taighde agus nuálaíocht, agus rochtain ar chógais dhílleachtacha a fhorbairt agus a chumasú. Trí aghaidh a thabhairt ar na réimsí seo, tá sé mar aidhm ag an Straitéis seirbhís sláinte níos cuimsithí a chruthú a chomhlíonann riachtanais chasta na ndaoine sin atá ag maireachtáil le galair neamhchoitianta.
Dúirt an tAire Carroll MacNeill:
"Deimhníonn an Straitéis seo ár dtiomantas chun feabhas a chur ar shaol duine as gach seacht nduine déag in Éirinn a bhfuil galar neamhchoitianta orthu. Bhí sí treoraithe ag tuairimí agus eispéiris saoil na n-othar agus a dteaghlach, agus tá sí deartha ní hamháin chun freastal ar a riachtanais, ach chun torthaí sláinte níos fearr a chumasú trí dhiagnóis níos luaithe, an cúram is fearr agus tacaíocht ar feadh a saoil a bhaint amach. Gabhaim buíochas leo as a gcuid ama."
“Táim tiomanta go leanfaimid leis an gcomhoibriú láidir seo agus an Straitéis á cur i bhfeidhm againn, agus ina thaobh seo, bunóidh mé Grúpa Comhairleach Comhpháirtíochta nua do Dhaoine ag maireachtáil le Galair Neamhchoitianta chun a chinntiú go gcloistear guthanna na ndaoine is mó atá thíos leis an scéal i gcónaí.
“Molaim gach duine a raibh baint acu muid a thabhairt chuig an staid seo, agus táim ag tnúth lenár rannpháirtíocht leanúnach agus muid ag obair chun seirbhís sláinte a chruthú a chuireann ar chumas gach duine a bhfuil galar neamhchoitianta air a lánacmhainneacht sláinte a bhaint amach.
“Trí chomhoibriú, is féidir linn a chinntiú gur féidir le gach duine in Éirinn a bhfuil galar neamhchoitianta air/uirthi saol a chaitheamh le dínit, cuimsiú agus dóchas."
Dúirt an tOllamh Cecily Kelleher, Cathaoirleach an Ghrúpa Stiúrtha Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta:
“Bhí sé de phribhléid agam a bheith i mo chathaoirleach den Ghrúpa Stiúrtha, a d’oibrigh go díograiseach ar an Straitéis seo. Is tuarascáil fhianaise-bhunaithe í seo a bhain leas as saineolas ildisciplíneach d’abhcóidí, ionadaithe othar, cliniceoirí, eolaithe, taighdeoirí agus lucht déanta beartas chun a cuid oibre a dhéanamh. Bhí láidreacht ar leith againn fóram comhairliúcháin, a bunaíodh go speisialta, a bheith againn faoi chomhchathaoirleacht beirt dár mbaill ón nGrúpa Stiúrtha, chun taithí saoil a chinntiú tríd is tríd.
"De thoradh ár gcomh-iarrachtaí, tá aon mholadh déag anois ann, a chlúdaíonn cúrsa saoil dóibh siúd a ndearnadh diagnóis orthu le riochtaí dúshlánacha agus deacra.
"Is fianaise í an Straitéis seo ar spiorad comhoibríoch agus ar dhiongbháilteacht na bpáirtithe leasmhara uilig atá páirteach agus tá cur i bhfeidhm láidir ag teastáil. Sin é an fáth gurb é bunú Grúpa Maoirseachta Cur Chun Feidhme an chéad chéim eile, mar a bhí molta don Aire ag an nGrúpa Stiúrtha."
Dúirt an Dr Atif Awan, Ceannaire Cliniciúil na hOifige Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta:
“Is céim ríthábhachtach í an Straitéis Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta 2025-2030 chun feabhas a chur ar shaol daoine ag maireachtáil le galair neamhchoitianta in Éirinn. Cuirfidh an straitéis othair i gcroílár an chúraim, infheisteoidh sí i dtaighde, bunóidh sí cláir agus tacóidh sí le seirbhísí cúraim chomhordaithe.
“Leagann an straitéis an dúshraith d’fhíor-athrú, buan. Cabhróidh béim ar fheasacht, oideachas, dhiagnóis luath agus nuálaíocht linn cúram níos tráthúla, níos cothroime agus níos éifeachtaí a sholáthar. Is cloch mhíle í seoladh ár Straitéise um Ghalair Neamhchoitianta do phobal na ngalar neamhchoitianta - agus ceann ar féidir linn go léir a bheith bródúil as a bheith ag cur leis.”
Dúirt an Leas-Phríomhoifigeach Leighis, an tOllamh Ellen Crushell:
“Léiríonn seoladh na Straitéise seo ár dtiomantas chun feabhas a chur ar thacaíochtaí, chúram agus thorthaí dóibh siúd go léir atá ag maireachtáil le galar neamhchoitianta in Éirinn. Leagtar amach inti treochlár soiléir chun córas níos comhordaithe, atá dírithe ar an duine, a thógáil, córas a aithníonn na dúshláin uathúla a bhíonn roimh dhaoine atá ag fulaingt le galair neamhchoitianta, a dteaghlaigh agus a gciorcal tacaíochta.
“Go ríthábhachtach, beidh tionchar na Straitéise seo ag brath ar a cur i bhfeidhm éifeachtach agus leanúnach thar na cúig bliana atá romhainn, rud a chinnteoidh go ndéanfar fíor-ghníomh bríoch de na gealltanais uilig atá inti.”
Tá an Straitéis Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta 2025-2030 ar fáil anseo.
Nótaí
Forbraíodh an Straitéis Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta mar chomharba ar an bPlean Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta d’Éirinn 2014-2018. Bhí comhairliúchán poiblí, tuarascáil ón bhFóram Náisiúnta d’Othair um Ghalair Neamhchoitianta, athbhreithniú ar Phleananna um Ghalair Neamhchoitianta go hidirnáisiúnta, arna dhéanamh ag an Údarás um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte (HIQA), agus rannpháirtíocht le raon leathan geallsealbhóirí mar bhonn eolais don Straitéis nua.
I measc an Ghrúpa Stiúrtha, a chuir forbairt na Straitéise chun cinn, tá ionadaithe othar, abhcóidí othar, cliniceoirí, taighdeoirí, ionadaithe ón Oifig Náisiúnta um Ghalair Neamhchoitianta, ón Oifig Náisiúnta Géineolaíochta agus Géanómaíochta, Líonraí Tagartha Eorpacha, ón mBord Taighde Sláinte, ó Shláinte Phoiblí Sláinte Leanaí FSS, ó oifig na bPríomhoifigeach Cliniciúil agus ón gClár Cliniciúil Náisiúnta do Dhaoine faoi Mhíchumas.